Art Box portal //

Nakon što se nakratko otisnuo u englesko govorno područje filmom The Room Next Door, Pedro Almodovar se Gorkim Božićem (Bitter Christmas / Amarga Navidad, 2026)  vratio svom jeziku, glumcima i opsesijama. Rezultat je slojeviti meta-film koji je, nakon što je premijerno prikazan u Španiji a potom u takmičarskom programu Filmskog festivala u Kanu, izazvao oprečne reakcije publike i kritike.

,,Gorki Božić“, koji se može pogledati i na repertoaru domaćih bioskopa, funkcioniše kao tekst u tekstu.  U filmu se prepliću dva vremena i dve prividno odvojene sudbine koje se,  vremenom, stapaju u jednu ličnu i umetničku traumu.

U priči iz 2004. godine pratimo Elsu (Barbara Lennie), rediteljku reklama nije prebolela majčinu smrt. Ona traumu zatrpava radom, ali je odaje telo napadima panike i migrene. S prijateljicom Patricijom (Victoria Luengo) odlazi na ostrvo Lanzarote, dok partnera, vatrogasca i stripera Bonifacija (Patrick Criado) ostavlja u Madridu. U izolaciji doživljava stvaralačko buđenje, ali problem nastaje jer građu za scenario crpi iz tuđih tragedija.

S druge strane, u 2026. godini, u fokusu je Raul (Leonardo Sbaraglia), priznati madridski filmadžija u kasnim pedesetima koji prolazi kroz kreativnu i egzistencijalnu krizu. On pokušava da dovrši svoj magnum opus pod naslovom „Bitter Christmas“. Napetost filma najbolje se ogleda u dijalozima unutar ove vremenske linije, posebno u scenama između Raula i njegove asistkinje Monike koja je glas razuma (i publike), neko ko preispituje Raulove motive.

Elsa iz 2004. deluje da je zapravo Raulov alter ego, fikcija unutar fikcije, odnosno vizuelni prikaz njegovog procesa pisanja, njegovog scenarija koji utiče na njegovu stvarnost, urušava odnose s dugogodišnjim partnerom Santijem (Quim Gutiérrez) i odanom asistentkinjom Monikom (Aitana Sanchez-Gij0n). 

Središnji dio Elsine priče smešten je u Lanzarotima, a Almodovar koristi ovaj specifični kanarski pejzaž s jasnim psihološkim podtekstom. Crni vulkanski pesak, skamenjena lava i potpuni izostanak zelenila zrcale slikaju unutarnju pustoš.

Lanzarote u filmu nije turistička razglednica, nego vrsta čistilišta. Vulkan simboliše potisnute traume koje tinjaju ispod površine, čekajući erupciju. Upravo u tom ambijentu lišenom ikakvih distrakcija, Elsa pronalazi snagu za rad. No, ta je kreativnost destruktivna – baš poput lave, ona briše sve živo oko sebe kako bi stvorila novi reljef, odnosno novi scenarij. Likovi i dalje razgovaraju u jarko obojenim kuhinjama, estetski kodovi i crveni i zeleni tonovi u scenografiji Antxona Gomeza su estetski promišljeni, ali ispod te privlačne površine krije se hladnoća. Reditelj kao da poručuje da je melodrama, u svojoj suštini, često izgrađena na patnji onih koji nisu imali pravo glasa u procesu stvaranja.

Iako ovo svakako nije Almodovarov najbolji film, reč je o koloristički i muzički upečatljivom filmu koji postavlja pitanja u vezi sa kreativnom inspiracijom i njenim opadanjem, autorskom slobodom, ,,vlasništvom“ nad pričom, o odnosu umetnosti i života,  umetnicima ,,koji kradu tuđe živote“ i ,,umetnosti koja imitira život“.