Art Box portal //

Studenti i studentkinje u maršu sve su bliži cilju — građani i građanke Kragujevca spremaju im veliki doček pred sutrašnji protest „Sretnimo se na Sretenje“. A koje su vaše asocijacije na Kragujevac? Za mnoge su to Krvava bajka Desanke Maksimović, ispevana nakon jednog od nezapamćenih zločina — tragičnog masakra tokom Drugog svetskog rata, kao spomenik žrtvama podignut u Šumaricama.

„Sretnimo se na Sretenje“

Veliki protest „Sretnimo se na Sretenje“ održaće se u Kragujevcu u subotu, 15. januara, na Sretenje, na Lepeničkom bulevaru, gde je u 9 časova planiran početak blokade koja će trajati 15 sati —  od 9 do 00.07 časova, saopštio je Prirodno-matematički fakultet (PMF) Kragujevac.

Kako navode, za vreme petnaestočasovne blokade Lepeničkog bulevara, koja će početi u 9 časova, biće dva odavanja počasti stradalima u Novom Sadu – u 11.52 i 23.52 sati.

Zašto baš Lepenički bulevar?

Lepenički bulevar se nalazi u neposrednoj blizini zgrade Stare skupštine u kojoj je donet Sretenjski ustav, i u kojoj se svake godine održava zasedanje Sretenjske skupštine.

U Kragujevac stižu studenti i studentkinje iz Beograda, Novog Sada, Niša, Novog Pazara…. Mnogi od njih, kao i građani i građanke koji su se uputili iz raznih krajeva zemlje, prvi put će stići u grad koji je generacijama đaka poznat po čuvenoj i tragičnoj pesmi Desanke Maksimović koju je pesnikinja napisala 1941. godine nakon masakra koje su nemačke okupacione vlasti počinile u Kragujevcu 21. oktobra 1941. godine.

Ovaj događaj predstavlja jedan od najvećih zločina nemačke vojske u Drugom svetskom ratu. Iako je te jeseni u Srbiji bilo više slučajeva masovne odmazde nad nedužnim stanovništvom, streljanje u Kragujevcu simbol je svih tih stradanja.

Krvava bajka

Nemački okupatori su u Šumaricama tokom jednog dana streljali 3.000 stanovnika Kragujevca i okolnih mesta, a među njima je bilo i 300 učenika kragujevačkih srednjih škola i šegrta koji su već radili, kao i 15 dečaka, čistača obuće, od 12 do 15 godina starosti. Krvava bajka objavljena je nakon završetka Drugog svetskog rata, a svim generacijama dobro je poznata kao obavezan tekst u nastavnim programima osnovnih škola.

Bilo je to u nekoj zemlji seljaka
na brdovitom Balkanu,
umrla je mučeničkom smrću
četa đaka
u jednom danu.

Iste su godine
svi bili rođeni,
isto su im tekli školski dani,
na iste svečanosti
zajedno su vođeni,
od istih bolesti svi pelcovani
i svi umrli u istom danu…

Desanka Maksimović, Krvava bajka (odlomak)

Spomen-park „Kragujevački oktobar“

U znak sećanja na nedužne žrtve Kragujevačkog masakra 1953. godine osnovan je Spomen-park „Kragujevački oktobar“  na prostoru gde je 21. oktobra 1941. godine streljano više hiljada građana Kragujevca – u najvećem broju Srba, Jevreja, Roma, ali i Slovenaca i pripadnika drugih nacionalnosti. On takođe, čuva uspomenu na 415 ljudi iz okolnih sela, ubijenih 19. oktobra i njih 123, stradalih 20. oktobra.