KAKO RAZUMETI NOVU UMETNIČKU PRAKSU

Pripremio portal Art Box //

Kako razumeti novu umetničku praksu (ilustrovani srpsko-engleski vodič za mlade kroz novosadsku novu umetničku praksu), KEC Art Box, Novi Sad, 2021

Da bismo razumeli savremenu umetnost moramo upoznati i razumeti njen jezik. Upravo zato knjiga Kako razumeti novu umetničku praksu (ilustrovani srpsko-engleski vodič za mlade kroz novosadsku novu umetničku praksu) problematizuje pitanja: Šta je to savremena umetnost? Da li nam je ona, uopšte, potrebna i kako nastaje? Da li je vredno samo umetničko delo izloženo u galeriji ili muzeju? Mogu li umetnici stvarati u grupi? Može li koncept biti umetničko delo? Da li su uslovi za dobru pesmu vezani stih i rima? Može li umetnost biti nevidljiva? Šta je to novosadska nova umetnička praksa 60-tih i 70-tih godina XX veka i zbog čega je ona važna za razumevanje savremene umetnosti, što je, zapravo, i tema ovog ilustrovanog srpsko-engleskog vodiča“ za mlade kroz umetnost.

Foto: iz arhive Art Box portala

Novosadska nova umetnička praksa s kraja 60-ih i početkom 70-ih godina XX veka jedinstvena je pojava u kulturnoj istoriji Novog Sada i njeno značenje prevazilazi lokalni kontekst. Reč je o alternativnom kulturnom modelu u sferi književnosti, vizuelnih umetnosti, filma…, o tzv. „drugoj liniji“ umetnosti (termin Ješe Denegrija) zasnovanoj na eksperimentu, ideji i konceptu. U njoj se prožimaju polja vizuelne umetnosti, filozofije, sociologije, lingvistike, književnosti i dr. Njeni autori (Slobodan Tišma, Katalin Ladik, Judita Šalgo…) koriste umetničke izraze kao što su: performans, bodi art, umetničke akcije, knjige umetnika, govor u prvom licu, izlaganja i intervencije u vangalerijskim prostorima, lend art, siromašna umetnost (arte povera), i sl.

Foto: iz arhive Art Box portala

Novom umetničkom praksom su se bavili domaći kritičari i teoretičari (poput Ješe Denegriija i Miška Šuvakovića); odabrana dela aktera novosadske nove umetničke prakse danas se nalaze u stalnim kolekcijama MSUV u Novom Sadu i MSUB u Beogradu, priređene su i značajne (retrospektivne) izložbe grupe KÔD, ( , (KÔD, Katalin Ladik, Vladimira Kopicla, Božidara Mandića, Vujice Rešina Tucića…; o radu ovih umetnika su napisani doktorati (npr. Judita Šalgo), objavljeno je nekoliko značajnih monografskih publikacija kao i pesničkih antologija u kojima su zastupljeni autori nove umetničke prakse, nekima od njih su priređena sabrana dela (npr. Vujica Rešin Tucić).

Ipak, značaj i uloga novosadske nove umetničke prakse, poznata je, uglavnom, uskim umetničkim i akademskim krugovima, ali ne i mladima. Takva umetnost se ne pominje u srednjoškolskim udžbenicima, o njoj se ne uči u školi. Zato je, uslovno govoreći, interaktivni, dvojezični ilustrovani priručnik Kako razumeti novu umetničku praksu? namenjen mladima i široj publici sa željom da se oživi urbani umetnički identitet.

Foto: iz arhive Art Box portala

Ova knjiga nije analitička studija, ona ne valorizuje niti normira – samo je jedan od putokaza i podsticaja za kretanje kroz novosadsku novu umetničku praksu, njen jezik, aktivnosti pojedinaca i grupa. Pisana je u maniru knjiga za „početnike” sa željom da se približe ideje i jezik netradicionalnih umetničkih medija, umetničkih dela koje nisu ulje na platnu, skuptura ili rimovani sonet.

Autorke tekstova su Ljiljana Maletin Vojvodić, književnica i profesorka književnosti u Karlovačkoj gimnaziji, i dr Dragana V. Todoreskov, književna kritičarka i teoretičarka, koja je i doktorirala na delu Judite Šalgo. Autori ilustracija, koje su sastavni deo ove konceptualne knjige, su učenici Škole za dizajn „Bogdan Šuput“ koja je i partner KEC ART BOX-a u projektu. Recenzenti knjige su Slobodan Tišma i Zoran Pantelić, saradnici na projektu Sandra Urban, dr Maja Rogač Stančević i Dragan Vojvodić, dizajn je uradio Dejan Ilić, a tekst je na engleski jezik preveo Nebojša Pajić.

Knjiga Kako razumeti novu umetničku praksu (ilustrovani srpsko-engleski vodič za mlade kroz novosadsku novu umetničku praksu) je publikovana u okviru programske teme Druga Evropa zahvaljujući podršci Fondaciji Novi Sad EPK 2022.

Knjiga se može nabaviti preko izdavača, nevladine organizacije Art Box, koja je i izdavač istoimenog onlajn portala, kao i u knjižarama u Beogradu i Novom Sadu: Delfi, Booka, Bulevar Books i Zenit.

Kako je knjigu ‘pročitala’ Bojana Karavidić možete pročitati na portalu Korzo.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!