Art Box portal //

Nagrada „Biljana Jovanović” Srpskog književnog društva dodeljuje se na konkursu za najbolje prozno, pesničko ili dramsko književno delo, objavljeno u prošloj godini, a koje afirmiše književne vrednosti „koje su bile deo autentičnog književnog govora prerano umrle književnice: moderan i urbani senzibilitet i svojevrsni duh pobune protiv malograđanskog morala, književnih konvencija i normi, tabua i zabrana svih vrsta, društvenih i književnih”.

Na sastanku održanom 15. aprila 2026, tročlani žiri za dodelu nagrade „Biljana Jovanović“ u sastavu: Violeta Stojmenović, Saša Ćirić i Danica Vukićević, predsednica, uvrstio je sledeće naslove u širi izbor:

Saša Karalić, Zatvor Marije Terezije, Geopoetika izdavaštvo, Beograd, 2025; Tatjana Bijelić, Rihtanje rebra, Imprimatur d.o.o., Beograd, 2025; Dalibor Pejić, Balada o ubici i ubici i ubici, Geopoetika izdavaštvo, Beograd, 2025; Ivan Antić, Kajzermilen glič, Enklava, Beograd, 2025; Ognjen Aksentijević, Tesna zemlja, Raštan izdavaštvo, Beograd, 2025; Danica Pavlović, Zabava kod mojih ja, Kulturni centar Novog Sada, 2025; Draško Miletić, Čigra, UK Koraci, Kragujevac, 2025; Jana Rastegorac Vukomanović, Ooko, Treći trg – Srebrno drvo, Beograd, 2025; Stevica Šepra Mihajlov, U 3:10 za Kovin, Partizanska knjiga, Kikinda, 2025; Vasa Pavković, Dve mogućnosti maštanja, KOV, Vršac, 2025; Radmila Petrović, Nisam znala šta nosim u sebi, Šmeker-devojka, Beograd, 2025; Predrag Milojević, Recept za selsko meso, Društvo za afirmaciju kulture – Presing, Mladenovac, 2025; Saša Ilić, Rt, Akademska knjiga, Novi Sad, 2025; Divna Popov, Senka vodenog žiga, Službeni glasnik, Beograd, 2025; Dejan Atanacković, Tajni roman Gorana Grolovića, IP Besna kobila, Beograd, 2025; Oleg Tomić, Koprena, KOV, Vršac, 2025; Zoran Ž. Paunović, Lutajuće duše, Blum izdavaštvo, Beograd, 2025 i Željko Janković, Noću ne polaze lososi, priče, Partizanska knjiga, Kikinda, 2025.

Nagrada je prvi put dodeljena na desetogodišnjicu smrti književnice po kojoj nosi ime, 2006. godine.

Biljana Jovanović je rođena 28. januara 1953. godine u Beogradu. Umrla je 11. marta 1996. godine u Ljubljani. Završila je filozofiju na Filozofskom fakultetu u Beogradu.

Objavila je zbirku pesama „Čuvar“ (1977), romane: „Pada Avala“ (Prosveta, 1978. i Nezavisno izdanje Slobodan Mašić, 1981), „Psi i ostali“ (Prosveta, 1980) i „Duša jedinica moja“ (BIGZ, 1984), drame: „Ulricke Meinhhof“ (osnova za predstavu „Stammheim“, SKC, Beograd, 1982, reditelji Ljubiša Ristić i Nada Kokotović), „Leti u goru kao ptica“ (Atelje 212, Beograd, 1983, reditelj Zoran Ratković), „Centralni zatvor“ (Naroden teater Bitola, 1922, reditelj Vladimir Milčin) i „Soba na Bosforu“ (objavljena u ProFemini br. 1, Beograd, 1996).

Objavila je i zajedničku antiratnu prepisku „Vjetar ide na jug i obrće se na sjever“, sa Marušom Krese, Radom Iveković i Radmilom Lazić (nemačko izdanje za „Suhrkamp“ 1993. i 1994. u ediciji Apatridi, Radija B92 u Beogradu).

Bila je potpisnica svih peticija 70-ih i 80-ih protiv represije – među prvima je bila kada je trebalo braniti šestoricu u Beogradu i četvoricu u Ljubljani, Šeksa ili Paragu u Zagrebu, Šešelja ili Izetbegovića u Sarajevu, ali i sve druge koji su odgovarali zbog zloglasnog člana 133, krivičnog dela poznatijeg kao delikt mišljenja ili verbalni delikt.

Bila je članica prvog Odbora za zaštitu umetničkih sloboda osnovanog 1982. u odbranu pesnika Gojka Đoga u sedištu Udruženja književnika Srbije u Francuskoj 7.

Među branjenima, prvi put je tada bio i Adem Demaći iz Prištine, za koga je Odbor tražio oslobađanje iz zatvora, u kome je ležao već 28 godina.

Biljana Jovanović bila je predsednica prve nevladine organizacije – Odbora za zaštitu čoveka i okoline, osnovanog 1984. godine takođe u Francuskoj 7.

Tokom 90-ih godina bila je među osnivačima UJDI-ja, Helsinškog parlamenta, Beogradskog kruga, Civilnog pokreta otpora. Bila je inicijatorka i učesnica svih mirovnih i antiratnih akcija u Beogradu: Paljenja sveća, Crnog flora, Poslednjeg zvona, a 1992. osnovala je LUR (Leteća učionica, radionica) za kulturno i intelektualno povezivanje jugoslovenskog prostora.

Bila je protiv getoiziranja država, naroda i ljudi, ne priznajući podele po naciji i veri. Okupljala je oko sebe ljude ili su se oni okupljali oko nje.

Pojava Biljane Jovanović na književnoj sceni kasnih 70-ih bila je osveženje u ambijentu favorizovane takozvane stvarnosne proze.

Malograđanskom miljeu i predrasudama suprotstavila je odvažnost, ironiju, cinizam, nekonvencionalnost, intelektualnu britkost i slobodu izricanja onoga što je predstavljalo tabu za društvene, ideološke i seksualne konvencije.