ALIS NIL U NJUJORŠKOM METU

Autorka: Ljiljana Maletin Vojvodić //

Da li žene moraju da budu nage da bi dospele u Met muzej?

Gerila grls

Zbog impresivne kolekcije koja sadrži više od dva miliona eksponata od antike do moderne umetnosti i lavirinta izložbenih prostora, najveći muzej umetnosti u SAD, njujorški Muzej umetnosti Metropoliten, podsetio me je na Luvr.

Met muzej, Njujork
Fotografija: LJMV

Ovaj drugi najposećeniji umetnički muzej na svetu, zvanično otvoren 1872, od 1880. godine je smešten u Central Parku. Nakon što je, zbog opasnosti od zaraze korona virusom, od marta 2020. godine, jedno vreme bio zatvoren, uz poštovanje važećih epidemioloških mera i propisa, Met je otvoren za javnost.

Posetiocima je ponovo dostupna stalna kolekcija u kojoj su dela koja potpisuju El Greko, Goja, Mane, Mone, Van Gog, Sezan, Gogen, Pikaso, Matis, Kandinski, Rotko, Polok ili Endi Vorhol.

Met muzej, Njujork
Fotografija: LJMV

Među njima je, ako je verovati internet izvorima, svega sedam umetnica, od kojih su internacionalno najprepoznatljivije Luiz Buržoa i Džordžija O’Kif.

Zašto nema velikih umetnica?

Činjenica je da je neznatan broj umetnica zastupljen u stalnoj postavci Meta. Problem rodne diskriminacije u svetu umetnosti osvestile su još feminističke istoričarke umetnosti poput Linde Noklin poznate po eseju iz 1971. godine „Zašto nije bilo velikih umetnica?”.

Foto: LJMV

U njemu ona skreće pažnju na problem rodne neravnopravnosti i zanemarljivo prisustvo (tačnije odsustvo) žena na muzejskim i galerijskim izložbama, u kolekcijama muzeja.

Met muzej, Njujork
Fotografija: LJMV

Istim problemom će se, ali na drugačiji način, baviti i umetnice ili umetnički kolektivi kao što je Gerila girls (Guerilla Girls).

Ove umetnice, skrivene pod maskama i pseudonimima, od svog osnivanja, 1984. godine, propituju svođenje žena na muzu i akt i demaskiraju seksualnu i rasnu diskriminaciju u svetu umetnosti, na njujorškoj, ali i na široj umetničkoj sceni.

Izložba Alis Nil u Metropoliten muzeju u Njujorku
Fotografija: LJMV

Ljudi pre svega

Vidljivije prisustvo umetnica u Metropoliten muzeju omogućeno je zahvaljujući izložbama koje nisu deo stalne kolekcije. Među njima je svakako i  Alis Nil: Ljudi na prvom mestu− retrospektiva stvaralaštva američke umetnice, Alis Nil (Alice Neel, 1900-1984) koja je ove godine privukla značajnu pažnju stručne i šire javnosti.

Izložba Alis Nil u Metropoliten muzeju u Njujorku
Fotografija: LJMV

Izložba „feminističke ikone”, „hroničarke Njujorka”, „radikalno realistične slikarke svega ljudskog”, čiji je život obeležen boravkom u psihijatrijskim ustanovama, pokušajem samoubistva i toksičkim ljubavnim vezama (jedan od njenih ljubavnika je spalio preko 200 njenih crteža i 60 slika) obuhvatila je više od 100 slika, crteža i akvarela, nastalih u periodu 1920−1984. godine.

Među njima su aktovi trudnih žena, slika na kojoj je osamdesetogodišnja Alis Nil, naga, sa slikarskom četkicom u ruci, potom figure i portreti njenih umetnika, prijatelja, ranjeni Endi Vorhol nakon što je na njega u Fabrici pucala Valeri Solanas, kao i portret pominjane Linde Noklin čiji je čuveni esej inspirisao potonje generacije istoričara umetnosti i umetnika.

Izložba Alis Nil u Metropoliten muzeju u Njujorku
Fotografija: LJMV

A koliko je izložba u Metropoliten muzeju neupitna potvrda valorizacije nečijeg rada, govore i naslovi objavljeni tokom izložbe, poput onog u njujorškom dnevnom listu „Njujork tajms” koji glasi: „Bilo je vreme da Alis Nil dobije svoje mesto u Panteonu!“

Izložba Alis Nil u Metropoliten muzeju u Njujorku
Fotografija: LJMV

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!