30 YEARS OF TURNING AWAY / FINISSAGE

Piše: Ljiljana Maletin Vojvodić //

Dragan Vojvodić, „30 Years of Turning Away”

Udruženje za afirmaciju kulture i umjetnosti Zvono, Sarajevo

15.02-05.03.2022.

Dragan Vojvodić u Sarajevu. Maturanti Treće gimnazije iz 1984, vidimo se, barem vi koji ste u Sarajevu”, napisala je na svom Fejsbuk nalogu novinarka Rubina Čengić. Uprkos tome što su izložbu, najavili najznačajniji bh. mediji, i o njoj s pažnjom izveštavali, u ovom Rubininom pozivu se krije više od informacije o jednoj izložbi. Jer, ona se desila na godišnjicu dva, za autora, bitna, i određujuća, datuma: 30 godina od početka umetničkih studija na Likovnoj akademiji u Sarajevu i 30 godina od početka rata na prostoru BiH.

Galerija Zvono. Foto: LJMV

Ovo nije prvi put da Dragan Vojvodić izlaže u gradu u kojem se školovao i živeo do 1992. godine. Prethodno je, 2016, sa grupom umetnika iz Srbije i Hrvatske, izlagao na izložbi „Unutarnja migracija”, u galeriji Duplex 100 m2 Pjera Kurtena, u čijoj će kolekciji ostati njegova „Mrtva zemlja” – fotografija umetničke akcije sa zastavom nekadašnje SFRJ ispred glečera Ilulissat Kangerlua na Grenlandu.

Dokumentacija umetničke akcije Dragana Vojvodića. Foto: LJMV

Jer, nakon odlaska iz Sarajeva počinje umetnički i životni nomadizam Dragana Vojvodića – strategija permanentnog kretanja i traganja za prostorom delovanja i stvaranja van poznatog konteksta koja ga je dovela i do najsevernijeg muzeja na svetu u Upernaviku na Grenlandu.

Izložba „30 Years of Turning Away” – foto i video dokumentacija umetničkih akcija / performansa, desila se na jednom posebnom mestu – u sarajevskoj Galeriji Zvono u organizaciji istoimenog udruženja za afirmaciju kulture i umetnosti. Njen osnivač je Aleksandar Saša Bukvić, pionir bh. konceptualne, performativne umetnosti i nekadašnji vlasnik kultne sarajevske poslastičarnice Jadranka zahvaljujući kojoj je, kako je to u jednom svom tekstu i Miljenko Jergović primetio, godinama produkcijski funkcionisalo i Zvono – umetnička grupa čuvena u istoriji Sarajeva i Bosne i Hercegovine, koju su, uz Sašu Bukvića, činili i Sejo Čizmić, Sadko Hadžihasanović, Narcis Kantardžić, Biljana Gavranović i Kemo Hadžić.

Istorija galerije i umetničke grupe Zvono je, kaže Jergović, „povijest jednoga malo drukčijeg Sarajeva osamdesetih, o kojem se, uglavnom, ne zna ništa, jer koga briga za Sarajevo bez ćevapa, Bijelog dugmeta i bureka…”, Sarajeva onih koji „ili leže po gradskim grobljima i više im ne trebaju kolači, ili su razasuti po svijetu i negdje daleko čeznu za šamponeze tortom iz Jadranke.”

Iako danas više nema Jadranke, ni kafe-galerije Zvono, po kojoj je grupa i dobila ime, nakon petnaestak godina provedenih u Kanadi, uprkos svemu, Saša Bukvić i dalje utiče na stvaranje bh. umetničke scene, baveći se umetnošću, kustoskim poslom, okupljajući različite generacije umetnika, planirajući akcije i izložbe, baš kao kada je, davno, u Zvono doveo Rašu Todosijevića ili Tomislava Gotovca.

Njegova galerija je sada smeštena u Skenderiji, zajedno sa galerijom Charlama Depot, jednog od najznačajnijih bh. umetnika, Jusufa Hadžifejzovića, s kojim je Saša Bukvić, uz Radoslava Tadića, osnovao Jugoslovenska dokumenata, isto tako čuvenu manifestaciju posvećene savremenoj vizulenoj umetnosti na tlu bivše Jugoslavije na kojoj su učestvovali Ilija Šoškić, Goran Trbuljak, Mladen Stilinović, Vlado Martek, grupa Irwin, Marina Abramović, Neša Paripović, Ivan Kožarić i dr.

U Charlami je smešten „Muzej odbačenih stvari“ čiji je autor i kustos Jusuf Hadžifejzović, poznat po markiranju, materijalizaciji, dekoraciji i prodavanju „praznine”.

U „Muzeju odbačenih stvari“ su pored „praznine i drugih Hadžifejzovićeve objekata i predmeta i odbačeni, ostavljeni, zaboravljeni ili odloženi predmeti koji su donirali Hadžifejzovićevi prijatelji.

„Muzej odbačenih stvari“ Jusufa Hadžifejzovića. Charlama Depot. Foto: LJMV

U galeriji Zvono je realizovana i dvonedeljna izložba Dragana Vojvodića, koji, boraveći u umetničkim rezidencijalnim centrima i realizujući istraživačke projekte od SAD-a, Japana, preko skandinavskih zemalja i Grenlanda, propituje fenomene egzila, nasleđa, memorije, društva, identiteta i umetnosti.

Polazište njegove umetničke prakse jeste autobiografski diskurs, tj. iskustvo migracija i izolacije, ali i za njega veoma bitan i određujući prostor umetnosti u kojem on stupa u dijalog sa umetnicima, umetničkim pojavama i fenomenima, primenjujući različite postupke kao što su: citatnost, kolaž, montaža, fragmentacija ili strategija aproprijacije.

Dokumentacija performansa Dragana Vojvodića. Foto: LJMV

Na navedenoj izložbi su predstavljene fotografije i video-zapisi njegovih performansa i umetničkih akcija koje je, koristeći različita digitalna i tehnološka sredstva, realizovao pred publikom, kamerom ili foto-aparatom; koje su bile subverzivno skrivene ili vidljive i izvedene u javnom, muzejskom ili galerijskom prostoru.

Galerija Zvono. Radovi Dragana Vojvodića. Foto: LJMV

Izložba je deo šireg umetničkog projekta pod nazivom „Black Year” koji je Dragan Vojvodić započeo početkom 2021. godine referirajući na političke i društvene događaje iz skorije kolektivne i lične istorije, kao i na istoriju koja se ponavlja.

Na dan otvaranja, umetnik je izveo performans pod nazivom „Emotivni teret”.

Galerija Zvono. Performans „Emotivni teret”. Foto: Jusuf Hadžifejzović

Prikaz izložbe se može pogledati i na sledećim linkovima:

Otvorena izložba Vojvodića: Trideset godina neosvrtanja i neumornog traganja

https://www.federalna.ba/licna-i-kolektivna-historija-kroz-performanse-dragana-vojvodica-dp08e

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!