KOLEKTIVNI PERFORMANS BURN/OUT

Priredio portal Art Box //

Šta je burnout? Stanje mentalne, emocionalne i fizičke iscrpljenosti koje je prouzrokovano dugotrajnim i intenzivnim stresom. U tim trenucima osoba ima utisak da ne može da izađe na kraj sa konstantnim zahtevima koji joj se nameću. Zahtevima kao što su lično postignuće, vitalnost, dobar izgled, ispunjen društveni život, majčinstvo i dr. Burnout crpi energiju i umanjuje produktivnost, dovodi do osećanja bespomoćnosti, bezvoljnosti, ozlojeđenosti i na kraju, do potpune iscrpljenosti.

Kolektivni performans umetnice Dee Đžanković, pod nazivom Burn/out, zasniva se na konceptu kolektivnog učešća (vrištanja) žena u javnim prostorima Beograda. Tačnije na tri lokacije, najpre kod spomenika Stefanu Nemanji, zatim ispred platoa Skupštine i na kraju ispred Fakulteta likovnih umetnosti.

Performans je naizled sirov i brutalan, međutim iza ovog primordijalnog izliva emocija se nalazi umetnički izraz čija direktnost i snaga iskazuju bunt, provociraju reakciju i kritikuju sve od savremenog potrošačkog društva i uloge žene u njemu, produktivnosti kao potvrdi identiteta, rezigniranosti institucija, sistema u kome živimo i nasilje nad ženama koje ono perpetuira“, navodi autorka.

Očito je da je motiv vriska (krika) arhetipski motiv u umetnosti. Njime su se, na različite načine i putem različitih medija, od crteža do performansa, bavili mnogi internacionalni  umetnici/ce (Edvard Munk, Joko Ono, Marina Abramović i dr.) jednako kao i regionalni autori/ke (Kata Mijatović, Djevojački hor, Dragan Vojvodić, Scream i dr.).

Berfen, Norveška. Muzej KODE: Foto: LJMV

Svakako da je najpoznatiji rad sa tim motivom Munkov Krik iz 1895. Navodno je toliko puta travestirana i citirana ekspresija umetnikovog nemira, poznata po užasnutom čovekovom licu, posle Mona Lize najpoznatija umetnička slika.

Kata Mijatović, Djevojački hor. Snimak performansa. Foto: LJMV

Tim motivom se, u kontekstu 150. godišnjice od rođenja Edvarda Munka, 2013. godine, bavila i Marina Abramović. Jedan od segmenata njenog rada po imenu The Scream, koji je omaž najpoznatijem norveškom slikaru, bila je i rekontekstualizacija njegovog Skrika. Tom prilikom je  300 stanovnika Osla, vrišteći poput lika sa Munkovog čuvenog rada, pokušalo da se oslobodi sopstvenih emocija. 

Sa tom temom u vezi, nezaobilazan je i sada već legendarni interaktivni performans Joko Ono iz 1961. godine, realizovan u skladu sa umetničkom strategijom fluksusa u njujorškom Muzeju moderne umjetnosti (MoMA). U radu pod nazivom  Glasovni komad za sopran (Voice Piece For Soprano) Joko Ono poziva posetioce da „uzmu mikrofon” i potom „puste glas − protiv vetra, na zid, u nebo”.

Joko Ono
Mumok, Beč. Foto: LJMV

Iako se kolektivni performans Dee Džanković Burn/Out ne referira na pomenute radove on, svakako, sa njima ima zajedničke elemente (poput oslobađanja emocija kroz vrisak). No, kako to autorka objašnjava, u performansu Burn/Out  je akcenat na kolektivnom ženskom iskustvu u formi akcije i konfontacije u javnom prostoru koji se bavi određenom sociološkom pojavom. Iznad svega, performans predstavlja kolektivni prostor za otvoreni diskurs i oslobađanje nagomilane tenzije i stresa, umesto dovođenja u dalje stanje izgaranja.“

Performans je otvoren za sve žene koje žele da učestvuju, bez obzira na godine, profesiju ili interesovanja.

Za učešće je potrebno popuniti sledeći prijavni formular: https://forms.gle/ZghhnhkjUFToLQgc8

Performans će, na naznačenim lokacijama, biti realizovan u Beogradu 07. maja u 15 sati.

Dea Džanković je mlada interdisciplinarna umetnica koja živi u Beogradu. Zvanje mastera vizuelnih umetnosti je stekla na Sabanci univerzitetu u Istanbulu, dok dalju umetničku praksu razvija u Berlinu, potom u Beogradu na poljima instalacije, fotografije, performansa, režije i poezije. Do sada je izlagala samostalno i na grupnim izložbama, kako u Srbiji tako i u inostranstvu. Trenutno pohađa druge po redu master studije na Fakultetu likovnih umetnosti, odsek Novi mediji.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!